Kesi yeri fıtığı ameliyatı

Nedir?

Karın ameliyatlarından sonra dikilen kas–zar tabakası bazı hastalarda tam iyileşmez ve açılır. Bu açıklıktan bağırsaklar dışarı doğru fıtıklaşır. Çalışmalarda, karın ameliyatı geçirenlerin yaklaşık %10–20'sinde yıllar içinde görüldüğü bildirilir.

Risk faktörleri: yara enfeksiyonu, obezite, sigara, diyabet, kortizon kullanımı, kronik öksürük, kabızlık, ağır kaldırma, birden fazla ameliyat, acil ameliyatlar.

Belirtiler

• Ameliyat izinde ıkınınca ya da ayakta belirginleşen şişlik
• Ağrı, çekilme, karın kaslarında güçsüzlük
• Büyük fıtıklarda karın biçiminin bozulması, cilt sorunları, bel ağrısı
• Sertleşme, kusma, bağırsak hareketlerinin durması: sıkışma, acil

Tanı

Muayene ve karın tomografisi. Tomografi; fıtık halkasının boyutunu, içeriğini ve karın kaslarının durumunu göstererek onarım planını belirler.

Ne zaman ameliyat gerekir?

Belirti veren ya da büyüyen tüm kesi yeri fıtıklarında ameliyat önerilir. Ameliyat öncesinde hazırlık sonucu doğrudan etkiler: kilo verme (VKİ 35'in altına inmesi hedeflenir), sigaranın en az 4 hafta önce bırakılması, şeker kontrolü. Çok kilolu hastalarda önce obezite cerrahisi, sonra fıtık onarımı planlanabilir.

Ameliyat nasıl yapılır?

• Kapalı yöntem: karın içine kamerayla girilir, fıtık içeriği serbestleştirilir, açıklık dikişle kapatılır ve iç yüze yama yerleştirilir (IPOM veya eTEP tekniği). Küçük–orta fıtıklarda ve kilolu hastalarda tercih edilir.
• Açık yöntem: eski iz üzerinden girilir; yama, kas tabakaları arasına (retromüsküler) yerleştirilir. Büyük fıtıklarda karın kaslarını yeniden birleştirmek için "komponent separasyonu" denen tekniklerle duvar yeniden kurulur.

Süre 1–3 saat; genel anestezi.

Ameliyat sonrası ve iyileşme

• Hastanede kalış 1–4 gün (fıtığın büyüklüğüne göre).
• Karın korsesi 4–6 hafta. Ağır kaldırma 6–8 hafta yasak.
• Dren kullanıldıysa birkaç gün içinde alınır.
• Masa başı iş 2 hafta, bedensel iş 6–8 hafta.

Riskler

Yara enfeksiyonu ve seroma (özellikle açık, büyük onarımlarda), kanama, bağırsak yaralanması (nadir), yamanın enfeksiyonu (nadir, ciddi), tekrarlama (yamalı onarımda çalışmalarda %5–15 bildirilir; risk faktörleriyle artar), karın içi basınç artışı ve solunum sıkıntısı (çok büyük fıtıklarda).